Chesterton, G. K_ ''Σεξ και ιδιοκτησία'' – (Juan Manuel de Prada)

   Αυτές τις μέρες, που οι δημαγωγοί προσπαθούν να παρουσιάσουν την ενοικίαση μιας κατοικίας ως πανάκεια που θεραπεύει όλα τα δεινά που πλήττουν τη νεολαία, θυμήθηκαⁱ ένα διορατικό άρθρο , στο βιβλίο The Well and the Shallows [1935] μια συλλογή με 40 δοκίμια του Chesterton, G. K, με τίτλο Σεξ και ιδιοκτησία (σελ.171 κέξ)ⁱⁱ, όπου προειδοποιούσε ότι «το ίδιο το πνεύμα του κακού έχει καταραστεί [αυτές] τις δύο μεγάλες δυνάμεις που έδιναν στη ζωή την ποιητική της διάσταση». 

Δύο δυνάμεις –το σεξ και η ιδιοκτησία– που αποτελούν τους δύο πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίζεται μια αξιοπρεπής ζωή και που βρίσκονται στενά συνδεδεμένες «όσο η ανθρωπότητα παρέμενε ανθρώπινη, ακόμη κι όταν ήταν ειδωλολατρική. Όμως η δυσωδία της παρακμάζουσας ειδωλολατρίας δεν ήταν τόσο άσχημη όσο η δυσωδία του παρακμάζοντος χριστιανισμού».

Και οι δύο αυτές δυνάμεις συνεπάγονταν, πράγματι, τη συμμετοχή κάθε ανθρώπου σε μια δημιουργική διαδικασία που, ενώ τις συμπεριλάμβανε, τις υπερέβαινε. Όμως, μέσα στη «δυσωδία του παρακμάζοντος χριστιανισμού», και οι δύο δυνάμεις έχουν αλλοιωθεί βάναυσα, στο πλαίσιο ενός σχεδίου κοινωνικής μηχανικής, του οποίου ο τελικός στόχος είναι αυτό που ο C. S. Lewis αποκαλούσε «κατάργηση του ανθρώπου».

Έχει διακηρυχθεί –για να παραθέσουμε τον Τσέστερτον(Chesterton) ξανά – «μια ερωτική θρησκεία που ταυτόχρονα εξυμνεί τη λαγνεία και απαγορεύει τη γονιμότητα» · και, παράλληλα, έχει επιβληθεί μια διεστραμμένη αντίληψη της ιδιοκτησίας, η οποία συγχέεται με «κάτι που καταναλώνεται, προσλαμβάνεται και ξοδεύεται αμέσως, κάτι που προσφέρει μια στιγμιαία απόλαυση και ύστερα εξαφανίζεται».

Έτσι, οι δύο πυλώνες στους οποίους θεμελιωνόταν μια αξιοπρεπής ζωή καταστρέφονται ταυτόχρονα · και ο άνθρωπος μετατρέπεται σε έναν ξεριζωμένο και αχόρταγο καταναλωτή, που αναζητά απλώς άμεση ικανοποίηση των επιθυμιών και των αναγκών του, ενώ ταυτόχρονα συμβιβάζεται να είναι μια περιπλανώμενη ύπαρξη, χωρίς δικό του σπίτι και χωρίς δεσμούς.

Η ενοικίαση, που οι δημαγωγοί πλασάρουν στη νεολαία ως μια νέα μορφή λύτρωσης, δεν είναι παρά το ακριβές αντίστοιχο εκείνου του περιστασιακού και στείρου σεξ που έχει ενθρονιστεί ως ερωτική θρησκεία του καπιταλισμού.

Σε μια κοινωνία που δεν θα είχε κατακλυστεί από τη «δυσωδία του παρακμάζοντος χριστιανισμού», η ενοικίαση θα ήταν μια περιστασιακή πραγματικότητα, στην οποία θα κατέφευγαν –πέρα από τους τουρίστες και τους περαστικούς ταξιδιώτες– μόνο όσοι έχουν μια δουλειά που τους αναγκάζει να μετακινούνται διαρκώς.

Γιατί οι περισσότεροι εργαζόμενοι, δεμένοι με μια εργασία που τους ριζώνει στον τόπο τους, δεν θα ήθελαν να νοικιάζουν κατοικία, αλλά να απολαμβάνουν με την οικογένειά τους το δικό τους σπίτι, αφού η ενοικίαση μιας κατοικίας δεν είναι τίποτε άλλο παρά «η κατανάλωσή της», η συμμετοχή σε μια απόλαυση στερημένη από κάθε προοπτική για το μέλλον.

Υπό αυτή την έννοια, η «επ’ αόριστον» ενοικίαση (αυτό ακριβώς που προσφέρουν οι δημαγωγοί στους νέους, τους οποίους αφήνουν χωρίς ιδιοκτησία) είναι ένα δηλητηριασμένο γλυκό διπλά · γιατί, ενώ προτείνει μια ζωή χωρίς πραγματικές ρίζες, επιδιώκει ταυτόχρονα να την καταστήσει μόνιμη.

Η ενοικίαση απογυμνώνει την ιδιοκατοίκηση από τον ιερό της χαρακτήρα και την υποβαθμίζει σε απλή αναλώσιμη κατανάλωση · αποτελεί το φυσικό περιβάλλον που απαιτεί η ερωτική θρησκεία που έχει ενθρονίσει ο καπιταλισμός: «Εργασιακή κινητικότητα», «οικιστική ευελιξία», «συνεργατική οικονομία»… όλοι αυτοί οι αλλόκοτοι ευφημισμοί που έχει επινοήσει ο καπιταλισμός για να μεταμφιέσει την άγονη ζωή χωρίς ρίζες που προσφέρει σε μια νεολαία που την έχει αποβλακώσει, κάνοντάς την μάλιστα να πιστεύει ότι της προσφέρει τον παράδεισο.

Η ενοικίαση, τελικά, πίσω από το πρόσχημα μιας δήθεν χειραφέτησης, κρύβει ένα σχέδιο στειρότητας που εμποδίζει τη δημιουργία μιας διαρκούς κληρονομιάς ζωής.

Γιατί η ιδιοκατοίκηση, όπως επισημαίνει επίσης ο Τσέστερτον, χτίζει κάτι μόνιμο: ο άνθρωπος που έχει έναν οπωρώνα δεν τρώει μόνο τους καρπούς της γης, αλλά αποφασίζει και ποιος θα τους κληρονομήσει.

Η ενοικίαση επιβάλλει τον «τουρισμό της ζωής» ως μεταφυσική συνθήκη: το άτομο διασχίζει τη ζωή σαν αιώνιος φιλοξενούμενος σε ένα απρόσωπο ξενοδοχείο. Μια ζωή που δεν μπορεί ποτέ να είναι αυθεντική κοινοτική ζωή.

Στην πραγματικότητα, αυτό που προσφέρουν οι δημαγωγοί στη νεολαία που έχουν αποβλακώσει δεν είναι τίποτε άλλο παρά τον δομικό ξεριζωμό που είναι απαραίτητος για τη λειτουργία της παγκοσμιοποιημένης αγοράς: ένας εργαζόμενος χωρίς ιδιοκτησία είναι ένας πειθήνιος εργαζόμενος, απεριόριστα ευκίνητος, πρόθυμος να μετακινηθεί ανάλογα με τις ανάγκες της προσφοράς εργασίας.

Ο Τσέστερτον διατύπωνε με απολύτως διαυγή ωμότητα, στο προαναφερθέν άρθρο, την εξής προειδοποίηση: «το σεξ θα μετατραπεί για τον σκλάβο σε μια απλή απόλαυση, ώστε να μην μπορέσει ποτέ να γίνει δύναμη». Γιατί «ο υπερβολικός καπιταλισμός δεν σημαίνει πάρα πολλοί καπιταλιστές, αλλά πολύ λίγοι καπιταλιστές»…

Ο Τσέστερτον επικεντρώνεται στην ιδέα ότι, για να αποτραπούν τα καπιταλιστικά μονοπώλια, πρέπει να επικρατεί η μικρή ιδιοκτησία.

Το ίδιο συμβαίνει και με την κατοικία. Στερώντας από τους νέους την ιδιοκτησία του σπιτιού τους, τους στερούν το οχυρό τους, το μικρό τους βασίλειο αντίστασης απέναντι στον καπιταλισμό.

Στο τέλος, ο νέος, παγιδευμένος ανάμεσα στο στείρο σεξ και την αιώνια ενοικίαση, πιστεύει πως είναι ελεύθερος επειδή αλλάζει συχνά σύντροφο και ταχυδρομικό κώδικα, χωρίς να συνειδητοποιεί ότι έχει αποδεχτεί την πιο πειθήνια μορφή υποτέλειας: να μην αφήσει κανένα ίχνος του πάνω στη γη ως παρακαταθήκη.

ΠΗΓΗ

iβλ.Juan Manuel de Prada. (2026, October 25). Chesterton, sexo Y propiedad. Kontrainfo. Retrieved October 26, 2026, from https://noticiasholisticas.com.ar/chesterton-sexo-y-propiedad-por-juan-manuel-de-prada/

iiβλ.Chesterton, G. (1935). The Well and the Shallows (26-10-2026). Retrieved from https://gutenberg.net.au/ebooks13/1301661h.html#ch27  , https://archive.org/details/ronaldknoxasapol0000wals_d0k6